Garisan latitud
Latitud ialah garisan khayalan yang membentang dari timur ke barat dan mengukur kedudukan sesuatu tempat ke utara atau selatan khatulistiwa. Garisan latitud adalah selari dan tidak pernah bertemu. Khatulistiwa ialah latitud 0°, dan latitud maksimum ialah 90° di kutub utara dan kutub selatan.
Idea utama
Latitud membentang timur–barat (ukur utara/selatan); longitud membentang utara–selatan (ukur timur/barat). Bersama-sama ia memberi koordinat sesuatu tempat.
Garisan longitud
Longitud ialah garisan khayalan yang membentang dari utara ke selatan dan mengukur kedudukan ke timur atau barat Meridian Pangkal. Garisan longitud bertemu di kutub. Meridian Pangkal ialah longitud 0° yang melalui Greenwich, dan longitud maksimum ialah 180°.
Contoh
Malaysia terletak kira-kira antara 1°U hingga 7°U latitud, iaitu di hemisfera utara berhampiran khatulistiwa.
Garisan istimewa
Beberapa latitud penting termasuk Garisan Sartan (23½°U) dan Garisan Jadi (23½°S). Titik persilangan garisan latitud dan longitud memberikan koordinat tepat, iaitu kedudukan mutlak sesuatu tempat. Sistem ini membolehkan mana-mana tempat di dunia dikenal pasti dengan tepat, dan ia digunakan dalam peta, alat GPS serta pelayaran. Garisan longitud juga digunakan untuk menentukan zon waktu di seluruh dunia, manakala garisan latitud pula mempengaruhi iklim sesuatu kawasan kerana tempat yang lebih hampir dengan khatulistiwa lebih panas berbanding tempat yang lebih hampir dengan kutub.
Ingat
Nyatakan latitud dahulu (U/S), kemudian longitud (T/B), contohnya 3°U, 101°T.