Faktor fizikal utama
Tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar dipengaruhi oleh empat faktor fizikal utama, iaitu iklim, bentuk muka bumi (relief), tanih dan saliran. Faktor-faktor ini menentukan jenis dan taburan tumbuhan di sesuatu kawasan.
- Iklim — suhu tinggi dan hujan lebat sepanjang tahun menggalakkan pertumbuhan hutan hujan tropika yang menghijau.
- Bentuk muka bumi — ketinggian dan kecerunan tanah mempengaruhi jenis tumbuhan; semakin tinggi kawasan, semakin rendah suhu.
- Tanih — tanih yang dalam dan subur menyokong pokok yang besar dan tinggi.
- Saliran — cara air mengalir dan menyusut daripada tanah menentukan sama ada kawasan itu berpaya atau kering.
Idea utama
Empat faktor fizikal yang mempengaruhi tumbuhan ialah iklim, bentuk muka bumi, tanih dan saliran.
Kesan terhadap hidupan liar
Tumbuhan semula jadi menyediakan makanan dan tempat perlindungan kepada hidupan liar. Oleh itu, kawasan yang subur dengan tumbuhan tebal biasanya mempunyai lebih banyak jenis haiwan. Di kawasan berpaya di pinggir laut, tumbuhan paya bakau menjadi habitat kepada ketam, ikan dan burung. Di kawasan tanah tinggi yang sejuk pula, tumbuhan montana menjadi tempat tinggal haiwan tertentu. Perubahan pada mana-mana faktor fizikal akan mengubah jenis tumbuhan, dan seterusnya mengubah hidupan liar yang boleh hidup di situ. Sebagai contoh, jika hutan ditebang, suhu tanah meningkat dan tanih menjadi kering, lalu tumbuhan asal mati dan haiwan kehilangan tempat tinggal. Oleh itu, keempat-empat faktor fizikal ini saling berkaitan dan bertindak bersama untuk menentukan corak taburan tumbuhan dan hidupan liar di sesebuah kawasan. Memahami hubungan ini membantu kita menghargai betapa pentingnya menjaga alam sekitar supaya keseimbangan ekosistem terpelihara.