Tiga Jenis Batuan
Batuan ialah bahan pepejal semula jadi yang membentuk kerak bumi dan terdiri daripada satu atau lebih mineral. Berdasarkan cara pembentukannya, batuan dikelaskan kepada tiga jenis utama.
Batuan igneus terbentuk apabila magma atau lava menyejuk dan membeku. Granit menyejuk perlahan jauh di bawah tanah lalu berbutir kasar, manakala basalt menyejuk cepat di permukaan lalu berbutir halus. Batuan igneus keras, padat dan tidak berlapis.
Batuan enapan terbentuk daripada mendapan sedimen yang dimampatkan dan disimen dalam lapisan (strata) selama beribu tahun. Contohnya batu kapur, batu pasir dan syal, dan batuan ini sering mengandungi fosil serta bersifat lembut.
Batuan metamorfik terbentuk apabila batuan igneus atau enapan berubah bentuk akibat haba dan tekanan yang tinggi. Batu kapur bertukar menjadi marmar, syal menjadi batu loh, dan batu pasir menjadi kuarzit yang lebih keras.
Kegunaan Batuan
- Granit — bahan binaan bangunan, jalan raya dan batu nisan.
- Batu kapur — bahan utama membuat simen dan baja.
- Marmar — hiasan lantai, dinding dan arca.
- Batu loh — bahan bumbung dan papan tulis.
Di Malaysia, batu kapur banyak terdapat di kawasan seperti Lembah Kinta dan Gua Tempurung lalu membentuk bukit karst yang menarik.
Kitaran Batuan
Ketiga-tiga jenis batuan saling berkait melalui kitaran batuan. Batuan boleh terluluhawa menjadi sedimen lalu membentuk batuan enapan, atau dileburkan semula menjadi magma yang membeku sebagai batuan igneus.
Idea utama
Igneus terbentuk daripada penyejukan magma, enapan daripada mendapan sedimen berlapis, dan metamorfik daripada haba serta tekanan ke atas batuan sedia ada.