Apabila aset bukan semasa dijual, perniagaan mesti mengeluarkan aset itu daripada rekod dan mengira sama ada terdapat untung atau rugi atas pelupusan.
Nilai Buku Bersih dan Untung/Rugi
Nilai buku bersih pada tarikh pelupusan = Kos − Susut nilai terkumpul. Bandingkan hasil jualan dengan nilai buku bersih:
Konsep
Untung/(Rugi) atas pelupusan = Hasil jualan − Nilai buku bersih. Jika hasil jualan > nilai buku bersih, ada untung; jika kurang, ada rugi.
Akaun Pelupusan
Akaun pelupusan dikumpulkan seperti berikut:
| Debit: | Kos aset (dari akaun aset) |
| Kredit: | Susut nilai terkumpul; Hasil jualan (tunai diterima) |
Baki akaun ialah untung atau rugi. Untung atas pelupusan ialah hasil dalam akaun untung rugi; rugi atas pelupusan ialah belanja.
Contoh
Sebuah van berkos RM25,000 dengan susut nilai terkumpul RM15,000 dijual dengan tunai RM12,000. Nilai buku bersih = RM25,000 − RM15,000 = RM10,000. Untung atas pelupusan = RM12,000 − RM10,000 = RM2,000. Untung RM2,000 ini dikreditkan ke akaun untung rugi sebagai hasil.
Langkah Merekod Pelupusan
Langkah-langkahnya ialah: (1) pindahkan kos aset ke akaun pelupusan (Dt Pelupusan, Kt Aset); (2) pindahkan susut nilai terkumpul (Dt Susut nilai terkumpul, Kt Pelupusan); (3) rekod hasil jualan tunai (Dt Bank, Kt Pelupusan); (4) baki akaun pelupusan ialah untung atau rugi yang dipindahkan ke akaun untung rugi. Untung atau rugi ini timbul kerana anggaran susut nilai berbeza sedikit daripada nilai pasaran sebenar aset.
Ingat
Jual melebihi nilai buku bersih = untung (hasil). Jual di bawah nilai buku bersih = rugi (belanja). Jual tepat pada nilai buku bersih = tiada untung atau rugi.