Apakah pembubaran?
Pembubaran perkongsian ialah proses menamatkan perniagaan: aset dijual, liabiliti dijelaskan, dan baki yang tinggal diagihkan kepada pekongsi. Pembubaran mungkin berlaku kerana kematian atau bersara seorang pekongsi, kerugian berterusan, atau persetujuan bersama.
Pembubaran berbeza daripada sekadar menerima atau membersarakan seorang pekongsi sementara perniagaan diteruskan. Dalam pembubaran penuh, firma berhenti berniaga sama sekali, jadi setiap aset mesti ditukar menjadi tunai, setiap hutang dijelaskan, dan buku akhirnya ditutup. Perakaunan yang teliti dan teratur melindungi bahagian adil setiap pekongsi daripada baki yang tinggal.
Akaun realisasi
Akaun realisasi ialah akaun yang menyimpulkan untung atau rugi apabila aset dijual. Peraturannya:
- Aset (pada nilai buku) didebitkan ke akaun realisasi.
- Hasil jualan aset dikreditkan ke akaun realisasi.
- Belanja pembubaran didebitkan.
- Untung atau rugi realisasi dibahagi antara pekongsi mengikut nisbah perkongsian untung.
Konsep
Jika jumlah debit (nilai buku aset + belanja) melebihi kredit (hasil jualan), terdapat rugi realisasi. Jika sebaliknya, terdapat untung realisasi. Untung atau rugi ini kemudian dipindahkan ke akaun modal pekongsi mengikut nisbah perkongsian, dan baki akhir setiap akaun modal menentukan berapa banyak tunai diterima atau perlu dibayar oleh pekongsi berkenaan.
Contoh berangka
Contoh
Aset nilai buku RM60,000 dijual dengan harga RM52,000. Belanja pembubaran RM2,000. Debit = 60,000 + 2,000 = RM62,000; kredit = RM52,000. Rugi realisasi = RM10,000. Dua pekongsi berkongsi sama rata, jadi setiap seorang menanggung RM5,000.
Susunan penyelesaian
Semasa pembubaran, tunai digunakan mengikut susunan tetap: pemiutang luar dibayar dahulu, kemudian sebarang pinjaman yang dibuat oleh pekongsi dibayar balik, dan hanya baki tunai dipulangkan kepada pekongsi mengikut baki akhir akaun modal mereka. Jika akaun seorang pekongsi menunjukkan baki debit, pekongsi itu mesti membayar wang masuk ke perniagaan.
Ingat
Selepas rugi realisasi ditolak daripada akaun modal, baki akaun modal ialah jumlah tunai yang diterima setiap pekongsi. Pekongsi dengan modal RM30,000 dan rugi realisasi RM5,000 akhirnya menerima RM25,000, manakala baki debit pula bermakna pekongsi itu perlu menyumbang tunai masuk ke perniagaan.